ACM Handhaving: Digitale Toegankelijkheid Is Nu Verplicht

De Autoriteit Consument & Markt (ACM) handhaaft sinds medio 2025 de Europese Toegankelijkheidswet in Nederland. Websites, webshops en apps die niet voldoen aan de toegankelijkheidseisen lopen het risico op waarschuwingen en boetes.

Dit is geen toekomstmuziek. De ACM heeft in de tweede helft van 2025 de eerste steekproeven uitgevoerd en begin 2026 de eerste waarschuwingen verstuurd. In dit artikel lees je wat de ACM precies controleert, hoe het handhavingsproces werkt en wat je kunt doen om je website op orde te brengen.

Wat is de ACM?

De Autoriteit Consument & Markt is de Nederlandse toezichthouder op het gebied van consumentenrecht, mededinging en telecom. Je kent ze misschien van hun optreden tegen misleidende webshops of oneerlijke contractvoorwaarden.

Sinds de implementatie van de Europese Toegankelijkheidswet (European Accessibility Act, EAA) in Nederland is de ACM ook verantwoordelijk voor het toezicht op digitale toegankelijkheid. Dat betekent: zij controleren of websites, apps en andere digitale diensten bruikbaar zijn voor mensen met een beperking.

Twee gescheiden wettelijke sporen

In Nederland bestaan er twee gescheiden wettelijke sporen voor digitale toegankelijkheid:

1. Overheid: Het Besluit digitale toegankelijkheid overheid, gebaseerd op EU-Richtlijn 2016/2102. Monitoring loopt via DigiToegankelijk (onderdeel van Logius). Eind 2023 voldeed slechts 39% van de overheidswebsites aan de eisen.
2. Private sector: De EAA (EU-Richtlijn 2019/882), gericht op bedrijven. De ACM is hier de handhaver.

Het eerste spoor bestaat al langer maar heeft vooral betrekking op overheidsdiensten. Het tweede spoor -- de EAA -- is nieuw en raakt het bedrijfsleven direct.

De ACM is niet de enige toezichthouder die relevant is voor je website. De Autoriteit Persoonsgegevens houdt toezicht op de AVG (privacy), en de ACM zelf kijkt ook naar consumentenrecht. Maar voor toegankelijkheid van private digitale diensten is de ACM de partij die je op je radar moet hebben.

Welke standaard geldt er?

De wet verwijst naar WCAG 2.1 niveau AA als de technische norm. WCAG staat voor Web Content Accessibility Guidelines en wordt wereldwijd gebruikt als standaard voor digitale toegankelijkheid. De ACM controleert op basis van deze standaard, die 50 succescriteria omvat. In 2026 wordt een update naar WCAG 2.2 verwacht.

WCAG 2.1 AA omvat 50 succescriteria verdeeld over vier principes:

• Waarneembaar -- Informatie moet op verschillende manieren gepresenteerd kunnen worden. Afbeeldingen hebben alt-tekst nodig. Video's moeten ondertiteld zijn. Tekst moet voldoende contrast hebben.
• Bedienbaar -- Je website moet volledig te bedienen zijn met een toetsenbord. Geen muisvallen. Genoeg tijd om content te lezen. Geen content die epileptische aanvallen kan veroorzaken.
• Begrijpelijk -- Tekst moet leesbaar zijn. Navigatie moet voorspelbaar werken. Foutmeldingen moeten duidelijk uitleggen wat er mis is.
• Robuust -- Je code moet correct gestructureerd zijn zodat schermlezers en andere hulptechnologie de content kunnen interpreteren.

De ACM controleert niet elk criterium met dezelfde prioriteit. Ze richten zich op problemen die de meeste impact hebben op gebruikers. Een website zonder enige alt-tekst of die niet met een toetsenbord te bedienen is, heeft meer kans op handhaving dan een site waar het contrast op een paar plekken net onder de grens zit.

Het handhavingsproces: van klacht tot boete

De ACM volgt een gestructureerd handhavingsproces. Dat verloopt in vier stappen:

1. Signalering

De ACM komt op twee manieren achter problemen:

• Klachten van consumenten. Iedereen kan een klacht indienen via ACM ConsuWijzer over een ontoegankelijke website of app. De ACM verzamelt deze meldingen en gebruikt ze om prioriteiten te stellen.
• Steekproefcontroles. De ACM doet zelf onderzoek. Ze selecteren websites en apps uit sectoren waar veel consumenten last hebben van ontoegankelijkheid.

Je hoeft dus niet te wachten tot een klacht binnenkomt. De ACM kan uit zichzelf bij je aankloppen.

2. Onderzoek

Als de ACM een signaal oppikt, volgt een onderzoek. Ze testen je website aan de hand van de WCAG 2.1 AA-criteria. Dat doen ze met een combinatie van geautomatiseerde tools en handmatige tests.

Geautomatiseerde tools vinden technische fouten: ontbrekende alt-tekst, verkeerde koppenstructuur, onvoldoende kleurcontrast. Maar niet alle problemen zijn geautomatiseerd te detecteren. De ACM test ook handmatig met toetsenbordnavigatie en schermlezers.

3. Waarschuwing en hersteltermijn

De ACM begint niet meteen met boetes. Bij een eerste overtreding krijg je een waarschuwing met een hersteltermijn. Je krijgt de kans om de problemen op te lossen.

Hoe lang die hersteltermijn is, hangt af van de ernst van de problemen. Voor eenvoudige aanpassingen (alt-tekst toevoegen, contrast verbeteren) kun je enkele weken krijgen. Voor grotere technische wijzigingen kan dat langer zijn.

Dit is het moment om actie te ondernemen. De waarschuwing is een kans, geen vrijbrief. De ACM noteert dat je bent gewaarschuwd en controleert na de hersteltermijn of je de problemen hebt opgelost.

4. Sancties

Los je de problemen niet op binnen de hersteltermijn? Dan kan de ACM sancties opleggen:

• Waarschuwingen -- Formele brieven met een hersteltermijn.
• Last onder dwangsom -- Een bedrag dat je betaalt voor elke dag of week dat de overtreding voortduurt.
• Bestuurlijke boete -- Een eenmalige boete tot 900.000 euro of 1-10% van je jaaromzet.
• Producten of diensten van de markt halen -- In ernstige gevallen kan de ACM eisen dat een product of dienst wordt teruggetrokken.

Tot nu toe zijn er nog geen formele boetes gepubliceerd. De ACM heeft brieven gestuurd, een meldplicht ingesteld en is begonnen met testen. De nadruk ligt voorlopig op voorlichting en verbetering. Hanneke van Rooijen, senior toezichthouder bij de ACM, heeft dit duidelijk verwoord: "Fines and penalties are absolutely not the goal. We try to be mission and value driven."

Voor de meeste mkb-bedrijven zal het niet direct om tonnen gaan. De ACM houdt rekening met de grootte van je bedrijf en de ernst van de overtreding. Maar de bevoegdheden zijn er, en de ACM heeft duidelijk gemaakt dat ze bereid is ze te gebruiken.

Meer over de boetestructuur lees je in ons artikel over EAA-boetes en sancties.

Voor wie geldt de verplichting?

De Europese Toegankelijkheidswet geldt voor bedrijven die digitale producten of diensten aanbieden aan consumenten. Specifiek gaat het om:

• E-commerce -- Webshops die producten of diensten verkopen
• Financiele diensten -- Banken, verzekeraars, betaaldiensten
• Vervoer -- Luchtvaart, trein, bus (boekingssystemen)
• Telecom -- Internet- en telefonieaanbieders
• E-boeken -- Digitale publicaties en leesplatformen
• Audiovisuele mediadiensten -- Streaming en video-on-demand

De uitzondering: micro-ondernemingen

Micro-ondernemingen zijn vrijgesteld. Dat zijn bedrijven die aan beide criteria voldoen:

• Minder dan 10 werknemers
• Minder dan 2 miljoen euro jaaromzet

Heb je 10 of meer werknemers? Of meer dan 2 miljoen omzet? Dan valt je bedrijf onder de wet. Het is niet genoeg om aan een van de twee criteria te voldoen -- je moet onder beide grenzen zitten om vrijgesteld te zijn.

Let op: zelfs als je nu onder de drempel zit, is het verstandig om je website alvast toegankelijk te maken. Als je bedrijf groeit, val je er alsnog onder. En toegankelijkheid maakt je website beter voor alle bezoekers.

De eerste handhavingsacties

De ACM is in 2025 gestart met een kennismakingsfase. Ze hebben bedrijven geinformeerd over de nieuwe regels en tijd gegeven om zich voor te bereiden.

Begin 2026 zijn de eerste concrete stappen gezet:

• Steekproeven bij webshops -- De ACM heeft een selectie van Nederlandse webshops gecontroleerd op basale toegankelijkheidsproblemen. Uit onderzoek bleek dat 61% van grote Nederlandse webwinkels geen goed toegankelijke bestelomgeving bood.
• Eerste waarschuwingen -- Bedrijven die niet aan de minimale eisen voldeden, hebben een waarschuwingsbrief ontvangen. Formele boetes zijn tot op heden nog niet opgelegd.
• Meldplicht ingesteld -- Sinds 15 oktober 2025 geldt een meldplicht voor bedrijven die niet voldoen. Kritieke of ernstige problemen moeten proactief worden gemeld binnen 1 week, overige afwijkingen binnen 1 maand.
• Sectorgerichte voorlichting -- De ACM publiceert richtlijnen en hulpmiddelen voor ondernemers die willen voldoen.

De ACM heeft aangekondigd dat de handhaving in 2026 wordt geintensiveerd. De kennismakingsfase is voorbij. Bedrijven die nu nog geen actie hebben ondernomen, lopen reeel risico.

Wat controleert de ACM precies?

De ACM kijkt naar de hele gebruikerservaring, maar richt zich in de eerste handhavingsperiode op de problemen met de grootste impact:

Kritieke problemen (hoogste prioriteit)

• Toetsenbordtoegankelijkheid -- Kan een bezoeker je website volledig bedienen zonder muis? Zijn er geen toetsenbordvallen waar je niet meer uit komt?
• Schermlezercompatibiliteit -- Kunnen blinde en slechtziende bezoekers je website gebruiken met een schermlezer? Hebben afbeeldingen alt-tekst? Zijn formulieren correct gelabeld?
• Navigeerbaarheid -- Is de koppenstructuur logisch (H1, H2, H3)? Zijn er skip-links? Is de focusvolgorde logisch?

Belangrijke problemen

• Kleurcontrast -- Voldoet de tekst aan de minimale contrastverhouding van 4.5:1?
• Formulieren -- Hebben invoervelden labels? Zijn foutmeldingen duidelijk?
• Video en audio -- Zijn video's ondertiteld? Is er een audiodescriptie beschikbaar?

De overlay-valkuil

Sommige bedrijven installeren een accessibility overlay (AccessiBe, UserWay, EqualWeb) in de hoop dat ze daarmee voldoen. Dat is een risico. Overlays lossen de onderliggende problemen niet op. De ACM en andere Europese toezichthouders beschouwen overlays niet als een geldige oplossing. Je website moet structureel toegankelijk zijn.

Praktische stappen om je voor te bereiden

Je hoeft niet alles tegelijk te doen. Begin met de problemen die de meeste impact hebben en werk systematisch door de lijst.

Stap 1: Inventariseer de huidige situatie

Scan je website om een overzicht te krijgen van de toegankelijkheidsproblemen. Geautomatiseerde tools vinden de meest voorkomende fouten: ontbrekende alt-tekst, contrastproblemen, formulieren zonder labels.

Stap 2: Los de kritieke problemen op

Focus op toetsenbordnavigatie en schermlezercompatibiliteit. Dit zijn de problemen die de ACM als eerste controleert. Enkele snelle toegankelijkheidsverbeteringen die je zelf kunt doorvoeren:

• Voeg alt-tekst toe aan alle informatieve afbeeldingen
• Zorg dat je website volledig met Tab te navigeren is
• Voeg labels toe aan alle formuliervelden
• Controleer of de koppenstructuur logisch is (geen H3 zonder H2 ervoor)
• Maak focusindicatoren zichtbaar (verwijder nooit outline: none zonder alternatief)

Stap 3: Verbeter contrast en leesbaarheid

• Gebruik een contrastchecker om tekst te testen (minimaal 4.5:1 voor normale tekst, 3:1 voor grote tekst)
• Maak linkjes herkenbaar door meer dan alleen kleur te gebruiken (onderstreping)
• Zorg dat tekst vergroot kan worden tot 200% zonder dat content verdwijnt

Stap 4: Publiceer een toegankelijkheidsverklaring

De wet vereist dat je een toegankelijkheidsverklaring publiceert op je website. Daarin beschrijf je:

• Aan welke standaard je voldoet (WCAG 2.1 AA)
• Welke onderdelen mogelijk nog niet volledig toegankelijk zijn
• Welke stappen je neemt om problemen op te lossen
• Hoe bezoekers contact kunnen opnemen bij toegankelijkheidsproblemen

Plaats de verklaring in je footer, naast je privacyverklaring.

Stap 5: Maak het structureel

Toegankelijkheid is geen eenmalig project. Elke nieuwe pagina, elk nieuw formulier, elke nieuwe functie moet toegankelijk zijn. Neem het op in je ontwikkelproces en test regelmatig.

De ACM en andere toezichthouders

De ACM is niet de enige partij die toezicht houdt op je website. Afhankelijk van je sector en activiteiten heb je te maken met:

• Autoriteit Persoonsgegevens (AP) -- Privacy en AVG-compliance
• ACM -- Consumentenrecht, toegankelijkheid en e-commerce regels
• DNB / AFM -- Financiele dienstverleners

Voor je website betekent dit dat je meerdere verplichtingen tegelijk moet afhandelen. Een complete websitescan controleert niet alleen toegankelijkheid, maar ook privacy, cookies en andere compliance-vereisten.

Scan je website

De ACM controleert steekproefsgewijs. Je weet niet wanneer het jouw beurt is. Het enige dat je kunt doen is ervoor zorgen dat je website voldoet voordat ze langskomen.

Scan je website gratis en ontdek welke toegankelijkheidsproblemen er zijn. Je krijgt een rapport met de belangrijkste bevindingen en concrete stappen om ze op te lossen. Geen account nodig, resultaat binnen twee minuten.

Lees ook onze uitgebreide gids over de Europese Toegankelijkheidswet voor een compleet overzicht van de wet en wat die betekent voor jouw bedrijf.

Veelgestelde vragen

Controleert de ACM actief of websites toegankelijk zijn?

Ja. De ACM doet steekproefsgewijze controles en behandelt klachten van consumenten over ontoegankelijke websites en apps. Ze richten zich in eerste instantie op sectoren met veel consumentencontact, zoals e-commerce en financiele dienstverlening.

Wat gebeurt er als mijn website niet voldoet?

De ACM begint met een waarschuwing en geeft je tijd om te verbeteren. Bij herhaaldelijke overtredingen volgen boetes tot 900.000 euro of 1-10% van de jaaromzet. De hoogte van de boete hangt af van de ernst van de overtreding en de grootte van je bedrijf.

Geldt dit alleen voor grote bedrijven?

Nee. Alle bedrijven behalve micro-ondernemingen (minder dan 10 werknemers en minder dan 2 miljoen euro omzet) moeten voldoen. Heb je een webshop met meer dan 10 werknemers? Dan geldt de wet voor jou.

---

Dit artikel is technische analyse, geen juridisch advies. Raadpleeg een jurist voor advies over jouw specifieke situatie.