Website laten bouwen en auteursrechtclaim: wie is aansprakelijk?

Je hebt je website laten bouwen door een webdesigner. Alles ziet er goed uit, je bent tevreden. Tot er een brief op de mat valt. Een auteursrechtclaim. Iemand eist honderden of duizenden euro's omdat er een foto op jouw website staat waarvoor niet betaald is.

Maar die foto heb jij niet uitgezocht. Dat deed je webdesigner. Wie betaalt dan de rekening?

Dit overkomt meer ondernemers dan je denkt. In Nederland versturen organisaties als Getty Images, CopyTrack en PicRights jaarlijks duizenden claims. Vaak gaat het om afbeeldingen die een webdesigner "even van internet heeft gehaald" zonder licentie. De ondernemer wist van niks.

Toch is het jouw probleem. Hier lees je waarom, wat je eraan kunt doen en hoe je het voorkomt.

Wie is juridisch aansprakelijk?

Kort antwoord: jij, als website-eigenaar.

Dat voelt oneerlijk, maar zo werkt de Auteurswet. Als er een beschermde afbeelding op jouw website staat, maakt het niet uit wie die afbeelding heeft geplaatst. Jij bent de uitgever. Jij maakt de afbeelding openbaar. Dus jij bent aansprakelijk voor de inbreuk.

De rechthebbende (of hun vertegenwoordiger, zoals CopyTrack of PicRights) richt zich op jou. Niet op je webdesigner. Ze hebben een contract met jou: jij betaalt voor hosting, jij staat als eigenaar geregistreerd, jij hebt de website online gezet.

Dit is vergelijkbaar met een huurder die een aannemer inhuurt voor een verbouwing. Als die aannemer materiaal steelt, krijgt de huurder ook eerst de klacht. Verhalen op de aannemer kan daarna.

Wat zegt de Auteurswet?

De Nederlandse Auteurswet (1912, maar sindsdien vaak aangepast) beschermt de maker van een creatief werk. Dat geldt voor teksten, muziek, software en ook voor foto's. Zelfs een simpele stockfoto is beschermd.

De wet geeft de maker het exclusieve recht om zijn werk te verveelvoudigen en openbaar te maken (artikel 1 Auteurswet). Wie dat doet zonder toestemming, pleegt inbreuk. De maker kan dan schadevergoeding eisen.

Belangrijke wetsartikelen

• Art. 2 lid 3 Aw: overdracht vereist een schriftelijke akte. Dit is een veelgemaakte fout. Het betalen van de factuur van je webdesigner betekent niet dat het auteursrecht op het ontwerp naar jou is overgedragen. Daarvoor is een schriftelijke akte nodig — een expliciete, ondertekende overdrachtsverklaring.
• Art. 7 Aw: werkgeversauteursrecht. Als een werknemer in loondienst een ontwerp maakt, komt het auteursrecht bij de werkgever. Maar let op: dit geldt alleen bij een arbeidsovereenkomst. ZZP'ers en freelancers vallen hier niet onder. Huur je een freelance webdesigner in, dan behoudt die standaard het auteursrecht op het werk.
• Art. 8 Aw: openbaarmakersauteursrecht. Als een rechtspersoon (bedrijf) een werk openbaar maakt als van zichzelf, zonder een natuurlijk persoon als maker te noemen, kan het auteursrecht bij die rechtspersoon liggen.
• Art. 10 lid 1 sub 12 Aw: broncode is beschermd. Wist je dat broncode van je website als software onder het auteursrecht valt? Zonder expliciete overdracht of licentieafspraak mag je de code niet zomaar bij een andere ontwikkelaar inzetten.

Daarnaast: als je werkt met een webbureau dat de Nederland ICT Voorwaarden hanteert (veel bureaus doen dit), blijven standaard alle intellectuele-eigendomsrechten bij de leverancier. Wil je eigenaar worden van het ontwerp of de code, dan moet je dat apart overeenkomen.

Relevante punten

• Geen registratie nodig. Anders dan bij merken hoef je auteursrecht niet te registreren. Het ontstaat automatisch bij het maken van het werk.
• Onwetendheid is geen verweer. "Ik wist niet dat de foto beschermd was" is juridisch geen geldige verdediging. Het verzacht je positie, maar heft de aansprakelijkheid niet op.
• De schade wordt ruim berekend. Rechthebbenden mogen de gederfde licentievergoeding claimen, vaak verhoogd met een opslag voor het ongeautoriseerde gebruik. In de praktijk wordt typisch driemaal de gebruikelijke licentievergoeding gevorderd. Conform de tarieven van de Fotografen Federatie is dat circa €225 per jaar per foto — dus een claim komt al snel op €675 of meer. Dat is waarom een foto van €50 ineens een claim van €1.500 oplevert.

Heb je een brief van Getty Images ontvangen? Lees dan eerst die specifieke handleiding. De stappen zijn vergelijkbaar, maar het artikel gaat dieper in op de Getty-procedure.

Kun je de kosten verhalen op je webdesigner?

Ja, dat kan. Maar het is een apart traject.

Nadat jij de claim hebt afgehandeld met de rechthebbende, kun je de kosten proberen te verhalen op je webdesigner. Dit is een kwestie tussen jou en je webdesigner, los van de auteursrechtclaim.

De juridische basis hiervoor is wanprestatie (artikel 6:74 BW). Je webdesigner had een opdracht: een website bouwen. Daar hoort bij dat de gebruikte materialen legaal zijn. Als je webdesigner afbeeldingen heeft gebruikt zonder geldige licentie, is dat een tekortkoming in de nakoming van de overeenkomst.

Wanneer verhalen lukt

• Je kunt aantonen dat de webdesigner de afbeeldingen heeft gekozen en geplaatst
• Er was geen afspraak dat jij zelf de afbeeldingen zou aanleveren
• De webdesigner kan niet bewijzen dat er een licentie was

Wanneer het lastig wordt

• Je hebt geen schriftelijk contract
• De webdesigner is een zzp'er zonder vermogen of verzekering
• Je hebt zelf de afbeeldingen aangeleverd (dan verschuift de verantwoordelijkheid)
• De webdesigner is failliet of niet meer bereikbaar

In de praktijk: als je webdesigner een professioneel bureau is met een beroepsaansprakelijkheidsverzekering, heb je een redelijke kans. Is het een freelancer die je via een kennis hebt gevonden? Dan wordt het lastiger om iets terug te krijgen, zelfs als je juridisch gelijk hebt.

Wat zegt de rechtspraak?

Nederlandse rechters oordelen genuanceerd over auteursrecht bij websites. Een paar recente zaken laten zien hoe het kan uitpakken:

• De Vinderij (Rb. Amsterdam, 2019). Een websitehouder werd aansprakelijk gesteld voor het plaatsen van een foto zonder licentie. De rechter kende €2.500 schadevergoeding toe aan de fotograaf. Het maakt niet uit wie de foto heeft geplaatst — de website-eigenaar is verantwoordelijk.
• Red Prestige (Rb. Amsterdam, 2022). Een interessante uitspraak: de rechter oordeelde dat er géén auteursrecht rustte op het gebruikte WordPress-thema (te weinig creatieve keuzes), maar wél op de creatieve productfoto's. De inbreukmaker moest €3.500 winstafdracht betalen plus €12.581 aan proceskosten.
• Vendic v. Meubelplaats (Rb. Overijssel, 2020). Een webbureau claimde auteursrecht op de volledige vormgeving van een website. De rechter wees alles af: de vormgeving was niet voldoende origineel. Het webbureau bleef zitten met meer dan €15.000 aan proceskosten. Deze zaak laat zien dat niet alles wat een webdesigner maakt automatisch beschermd is.
• Rb. Midden-Nederland (januari 2026). Een marketingbureau beweerde auteursrecht te hebben op een huisstijl die het voor een klant had ontwikkeld. De rechter wees de claim af op basis van art. 8 Aw: het bedrijf (de klant) had de huisstijl openbaar gemaakt als van zichzelf.

De rode draad: rechters kijken naar de feitelijke situatie. Wie heeft het werk gemaakt, wie heeft het openbaar gemaakt, hoe creatief is het werk, en wat is er contractueel afgesproken?

Wat te doen bij een sommatiebrief

Krijg je een brief van een rechthebbende, een incassobureau of een partij zoals CopyTrack? Dit zijn de stappen:

1. Bewaar bewijs

Maak screenshots van de pagina waar de afbeelding staat. Noteer de datum, de URL en hoe de afbeelding wordt gebruikt. Dit bewijs heb je later nodig, zowel voor de onderhandeling als voor een eventueel verhaal op je webdesigner.

2. Verwijder de afbeelding

Haal de afbeelding van je website en van je server. Hoe langer de inbreuk duurt, hoe hoger de schade. Snelle verwijdering werkt in je voordeel bij onderhandeling.

3. Controleer of de claim klopt

Niet elke claim is terecht. Controleer:

• Is de afbeelding echt van de partij die claimt? Doe een reverse image search.
• Staat de afbeelding nu nog op je site, of is het een oude versie uit een cache?
• Heb je misschien toch een licentie? Check je e-mail en de administratie van je webdesigner.

4. Onderzoek wie de afbeelding heeft geplaatst

Dit is belangrijk voor je verhaalsrecht. Zoek uit:

• Heeft je webdesigner de afbeelding gekozen?
• Heb jij de afbeelding aangeleverd?
• Staat er iets in jullie contract over afbeeldingen en licenties?

Vraag je webdesigner schriftelijk (e-mail is prima) of zij de afbeelding hebben geplaatst en of zij een licentie hadden. Bewaar het antwoord.

5. Reageer op de brief

Reageer altijd, maar geef niks toe. Bevestig dat je de brief hebt ontvangen, dat je de afbeelding hebt verwijderd en vraag om bewijs dat de claimende partij de rechthebbende is.

6. Onderhandel

Het gevraagde bedrag is bijna altijd onderhandelbaar. Factoren die helpen:

• Snelle verwijdering na ontdekking
• Klein gebruik op een bedrijfswebsite (geen grootschalig commercieel gebruik)
• Goede trouw (je wist niet dat er geen licentie was)

Bij claims boven de €2.000 is juridisch advies verstandig. Veel advocaten gespecialiseerd in intellectueel eigendom bieden een gratis eerste gesprek.

Wat had er in je contract moeten staan

De meeste problemen komen voort uit vage of ontbrekende afspraken. Een goed contract met je webdesigner bevat minimaal deze bepalingen over afbeeldingen:

Licentiegarantie. De webdesigner garandeert dat alle gebruikte afbeeldingen, lettertypes en andere materialen legaal zijn verkregen en gelicentieerd voor gebruik op jouw website.

Bewijs van licenties. De webdesigner levert bij oplevering een overzicht van alle gebruikte afbeeldingen met bijbehorende licentiebronnen. Denk aan aankoopbewijzen van stockfoto-sites, Creative Commons-verklaringen of bewijs van eigen creatie.

Aansprakelijkheid bij inbreuk. Als een derde partij een auteursrechtclaim indient over materiaal dat de webdesigner heeft gekozen en geplaatst, draagt de webdesigner de kosten van de claim en eventuele juridische bijstand.

Overdracht van rechten. Het contract moet duidelijk maken dat jij na oplevering de gebruiksrechten krijgt op het geleverde werk, inclusief het ontwerp. Onthoud: op basis van art. 2 lid 3 Aw is een schriftelijke akte vereist voor auteursrechtoverdracht. Een factuur of mondelinge afspraak is niet genoeg. Zonder die akte behoudt de webdesigner het auteursrecht, ook als jij hebt betaald.

Broncode-afgifte. Regel contractueel dat je bij oplevering de volledige broncode ontvangt, inclusief het recht om deze door een andere partij te laten onderhouden of doorontwikkelen. Broncode valt als software onder art. 10 lid 1 sub 12 Aw. Zonder afspraak hierover kan je webdesigner je na oplevering vasthouden aan hun dienstverlening.

Vrijwaringsclausule. De webdesigner vrijwaart jou tegen claims van derden die voortvloeien uit door de webdesigner geselecteerde materialen. Dit is de belangrijkste clausule. Zonder vrijwaring betaal jij de claim en moet je vervolgens in een apart traject de kosten terughalen. Met een vrijwaring draag je het risico contractueel over naar de partij die het had moeten voorkomen.

Heb je al een website zonder deze afspraken? Dan kun je alsnog een aanvullende overeenkomst opstellen. Dat is beter dan niks. Let op: als je webdesigner de Nederland ICT Voorwaarden hanteert, staan de IE-rechten standaard bij de leverancier. Wijk daar expliciet van af als je eigenaar wilt worden van het ontwerp en de code.

Hoe voorkom je auteursrechtproblemen

Voorkomen is goedkoper dan genezen. En het hoeft niet ingewikkeld te zijn.

Eis licentiebewijzen op

Vraag je webdesigner bij oplevering om een lijst van alle afbeeldingen op de website, met per afbeelding de bron en het licentietype. Geen lijst? Geen goedkeuring.

Gebruik betrouwbare bronnen

Gratis betekent niet altijd vrij van rechten. Maar er zijn betrouwbare bronnen voor gratis stockfoto's. Sites als Unsplash en Pexels bieden foto's aan onder licenties die commercieel gebruik toestaan. Bewaar altijd de downloadbevestiging.

Maak eigen foto's

De veiligste optie: eigen foto's. Met een moderne smartphone maak je foto's die goed genoeg zijn voor een website. Geen licentierisico, en het maakt je website persoonlijker dan generieke stockfoto's.

Scan je website regelmatig

Afbeeldingen veranderen. Webdesigners voegen content toe. Plugins laden externe afbeeldingen. Controleer periodiek of er geen ongelicentieerde afbeeldingen op je site zijn beland. Je kunt je website scannen op auteursrechtelijke risico's.

Controleer je AVG-compliance mee

Als je toch bezig bent met je website opschonen: check ook je AVG-compliance. Veel websites die problemen hebben met afbeeldingslicenties, hebben ook gaten in hun privacybeleid. Een cookiebanner die niet goed werkt of een ontbrekende privacyverklaring levert net zo goed boetes op.

Samenvatting

De wet is helder: als website-eigenaar ben jij verantwoordelijk voor wat er op je site staat. Ook als je webdesigner de afbeeldingen heeft gekozen. Maar dat betekent niet dat je machteloos bent.

Met een goed contract, licentiebewijzen en periodieke controles voorkom je de meeste problemen. En als er toch een claim binnenkomt, heb je een verhaalsrecht op je webdesigner als die de fout heeft gemaakt.

Scan je website op risico's

Wil je weten of er afbeeldingen op jouw website staan die een risico vormen? Of je site andere compliance-problemen heeft? Scan je website en krijg binnen twee minuten een overzicht. Geen account nodig.

Veelgestelde vragen

Is mijn webdesigner aansprakelijk voor auteursrechtclaims?

Juridisch gezien is de website-eigenaar primair aansprakelijk. Maar je kunt de kosten vaak verhalen op je webdesigner als die de afbeeldingen heeft gekozen zonder licentie. Dit doe je op basis van wanprestatie: de webdesigner had een deugdelijk product moeten leveren, inclusief legale afbeeldingen.

Wat moet ik doen als ik een sommatiebrief krijg?

Verwijder de afbeelding direct (na het maken van screenshots als bewijs), reageer op de brief zonder iets toe te geven, en onderzoek of je webdesigner de afbeelding heeft geplaatst. Negeer de brief niet: dat leidt tot hogere claims en mogelijk een rechtszaak.

Hoe voorkom ik auteursrechtproblemen met mijn website?

Vraag je webdesigner om bewijs van licenties voor alle afbeeldingen. Gebruik alleen stock foto's van betrouwbare bronnen en bewaar de licentiedocumenten. Neem in je contract op dat de webdesigner garandeert dat alle materialen legaal zijn verkregen.

---

Dit artikel is technische analyse, geen juridisch advies. Raadpleeg een jurist voor advies over jouw specifieke situatie.